Dosya Dolabı Ölçüleri Nasıl Belirlenir?

Dosya dolabı ölçüleri üç kararla belirlenir: dolaba girecek en büyük evrak, dolabın önünde açılacak boşluk ve en üst rafa uzanılacak yükseklik. Gövdenin eni, derinliği ve yüksekliği için ne Türkiye mevzuatında ne de kamuya açık uluslararası kılavuzlarda genel geçer bir değer var. Sayıyla tanımlanan şey dolabın çevresi ve içine giren kâğıttır. Türkiye’de kamu kurumlarının resmî yazışmaları A4 (210 × 297 mm) esas alınarak hazırlanır. Almanya’nın yasal kaza sigortası kurumu DGUV’un kılavuzları kapaklı dolabın önünde en az 80 cm kullanıcı alanı öngörür; ayakta kullanılan çekmeceli dolapta bu alan, çekmecenin açıldığı derinlik artı en az 50 cm’dir ve raf yüksekliği 1,80 m’yi aşan dolapta basamak istenir. Hiçbiri bizim bir modelimizin ölçüsü değil; hepsi kamu kurumlarının ve standart kuruluşlarının genel kılavuz değeri.

Standart Bir Ofis Dolabı Ölçüsü Var mı?

Kamuya açık kaynaklarda gövde için yok, evrak için var. Türkiye mevzuatı ofis dolabının ne gövdesine ne de önünde kalacak boşluğa santim verir. İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik, yaya yollarının ölçüsünü “…azami kullanıcı sayısına ve yapılan işin niteliğine uygun boyutlarda” olmaya bağlar. Çalışma yeri için ise tek cümle kurar: “Çalışanın işini yaptığı yerde rahat hareket edebilmesi için yeterli serbest alan bulunur.”

Türkiye’de sayıyla tanımlı olan kâğıttır. Resmî Yazışmalarda Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik açıkça yazar: “Belgeler, A4 (210×297 mm) boyutu dikkate alınarak hazırlanır.” Dolabın çevresine ait sayılar ise Almanya’nın iş güvenliği kurallarından ve arşiv kurumlarının rehberlerinden gelir. İnternette dolaşan, eni, boyu ve yüksekliği santimle yazılmış dolap listelerinin kaynağı üretici ve satıcı sayfalarıdır. O sayılar bir modelin ölçüsünü anlatır, sizin odanızın ihtiyacını değil.

Dosya Dolabı Ölçüsü Hangi Sırayla Belirlenir?

İçeriden dışarıya. Önce evrak, sonra dolabın önü, sonra geçiş yolu, en son yükseklik ve oda gelir. Duvara sığan dolabı seçip önündeki boşluğu sonra düşünen, kapağı tam açılmayan ya da önünde iki kişinin yan yana duramadığı bir dolapla kalır.

Sıra	Karar	Cevaplanacak soru	Kaynaklı ölçüt
1	Evrak	En büyük belge hangi formatta; klasörde mi, askılı dosyada mı duracak?	A4 = 210 × 297 mm, A3 = 297 × 420 mm (ISO 216)
2	Dolabın önü	Kapak mı açılıyor, çekmece mi çekiliyor; kullanan ayakta mı, eğilerek mi çalışıyor?	en az 80 cm kullanıcı alanı · çekmece derinliği + en az 50 cm · eğilerek çalışılan yerde en az 1,20 m (DGUV 215-441, ASR A1.2)
3	Geçiş yolu	Dolap her gün mü açılıyor, ara sıra mı; önündeki yolu kaç kişi kullanıyor?	5 kişiye kadar en az 0,90 m net genişlik (ASR A1.8)
4	Yükseklik	En üst rafa basamaksız uzanılabiliyor mu; yükseklik taban derinliğiyle oranlı mı?	1,80 m üstünde basamak · kanatlı kapakta en üst raf en çok 4 × taban derinliği (DGUV 215-410)
5	Oda	Duvar boşluğu, kapı genişliği, pencere ve radyatör nerede?	kaynak değeri yok; yerinde ölçülür

Klasör Dolabı Ölçüleri: İç Ölçü Evraktan Başlar

Dolabın iç ölçüsünü, içine girecek en büyük kâğıt belirler. Uluslararası kâğıt standardı ISO 216, A4’ü 210 × 297 mm, A3’ü 297 × 420 mm olarak tanımlar. Türkiye’de kamu yazışmaları A4 üzerine kuruludur, ama aynı yönetmelik belge eklerinin farklı form, format veya ebatta hazırlanabileceğini de yazar. Arşivinizde A3 tablolar ya da daha büyük ekler duruyorsa hesap A4’ten değil o belgeden başlar.

Klasör için aynı netlikte bir sayı veremiyoruz. Klasörün sırt genişliği ve yüksekliği için kamuya açık, doğrulanabilir bir kaynak bulamadık; dolaşan değerler yine satıcı sayfalarında. Bu yüzden raf aralığını ölçerek bulun. Kullandığınız en uzun klasörü dik koyun ve üstüne, elinizin girip klasörü çekebileceği payı ekleyin: raf aralığı bu toplamdır. Aynı klasörün sırtından karşı kenarına kadar olan ölçüsü de rafın en küçük iç derinliğini verir.

Askılı dosyada ilk soru yöndür. Dosyaların çekmecede önden arkaya mı, yan yana mı asılacağı belli olmadan çekmecenin iç ölçüsü A4’e göre okunamaz.

Dolabın Önünde Ne Kadar Boşluk Kalmalı?

Kapaklı dolabın ve açık rafın önünde en az 80 cm; ayakta kullanılan çekmeceli dolabın önünde çekmecenin açıldığı derinlik artı en az 50 cm. DGUV’un büro planlama kılavuzu (DGUV Information 215-441, Mart 2023) bu boşluğa “kullanıcı alanı” der ve genişliğini dolabın tüm genişliği kadar alır.

Dolabın kullanımı	Önünde kalacak alan	Kaynak
Kapaklı dolap veya açık raf	en az 80 cm derinlik, dolabın tüm genişliği boyunca	DGUV 215-441 (2023), s. 16
Ayakta kullanılan çekmeceli dolap	çekmecenin açılma derinliği + en az 50 cm	DGUV 215-441 (2023), s. 16
Kılavuzun kendi örneği: 40 cm açılan çekmece	40 + 50 = 90 cm	DGUV 215-441 (2023), Şekil 12
50 cm’lik güvenlik mesafesinin dayanağı	tüm vücudun sıkışmasını önlemek için en az 50 cm	ASR A1.2 §5.5
Alt rafa ya da alt çekmeceye eğilerek, çömelerek uzanılan yer	hareket alanı derinliği en az 1,20 m	ASR A1.2 §5.1.3 · DGUV 215-441 (2023), s. 15

Kullanıcı alanı ile kapağın ya da çekmecenin süpürdüğü alan ayrı hesaplanır. DGUV, birden fazla mobilyanın açılma alanlarının üst üste binmesine kural olarak izin vermez. Kılavuzun tanıdığı istisna, aynı çalışma yerinde kullanılan mobilyalardır; örnek olarak köşeye yerleştirilmiş kanatlı dolaplar gösterilir. Ortak kullanılan bir dolabın kapağı ya da çekmecesi ise bir çalışma masasının veya toplantı yerinin kullanıcı alanına taşamaz. Pratikte bu, bölümün ortak evrak dolabını birinin sandalyesinin arkasına koymamak demektir.

Kanatlı kapağın süpürdüğü alan için kılavuz şekil veriyor, santim vermiyor. O ölçüyü kapak kanadının genişliğiyle yerinde alın.

Dolap Sıraları Arası Mesafe Nasıl Hesaplanır?

Önce dolabın ne sıklıkla açıldığına bakın. Sık kullanılan bir dolapta önündeki 80 cm’lik kullanıcı alanı geçiş yolunun parçası sayılmaz; yol bu alanın dışında başlar. Nadiren açılan ve odadaki herkesin ortak kullandığı dolapta ise geçiş yolu kullanıcı alanıyla örtüşebilir, yeter ki kapak ya da çekmece açıldığında yola taşmasın. İki kural da DGUV’un 2023 büro planlama kılavuzunda.

Geçiş yolunun kendi genişliğini Almanya’nın işyeri teknik kuralı ASR A1.8 verir. Ölçüt, o yolu kullanan kişi sayısıdır:

Geçiş yolunu kullanan kişi	En az net genişlik
5 kişiye kadar	0,90 m
20 kişiye kadar	1,00 m
50, 100 ve 200 kişiye kadar	1,20 m

Her gün açılan bir dosya dolabının önünden beş kişiye kadar kullanılan bir yol geçiyorsa iki değer yan yana gelir: en az 80 cm kullanıcı alanı ve en az 90 cm geçiş, toplam en az 170 cm. Bu toplamı kılavuz tek sayı olarak yazmaz; iki ayrı kuralın toplamıdır. DGUV’un kendi şekli de iki değeri yan yana, ayrı ayrı gösterir.

Eski bir kılavuzda 87,5 cm görürseniz o bir istisnadır. ASR A1.8, 30 Eylül 2022’ye kadar yapılmış binalarda beş kişiye kadar kullanılan yollar için bu değeri, bina esaslı biçimde değişene kadar kabul eder. Tekerlekli sandalye kullanan bir çalışan varsa DGUV’un engelsiz tasarım örneği geçerlidir: geçiş yolunda en az 100 cm, kapıda en az 90 cm net genişlik. Masanın yanındaki çekmeceli ünitede ölçüt başkadır; DGUV’a göre kişiye ait masaya giden geçit en az 60 cm olmalı, çekmece açıkken de bu genişlik kalmalı ya da çekmece kolayca kapatılabilmelidir.

Arşiv Dolabı Ölçüleri: Karşılıklı Sıralar ve Raf Mesafeleri

Karşılıklı iki sıra askılı dosya dolabının arasında DGUV’un arşiv odası örneği 1200 mm hareket alanı derinliği öngörür; gerekçe, çalışanların dolaplarda sık sık eğilerek çalışmasıdır. Bu örnek kılavuzun 2016 baskısında yer alıyor, 2023 baskısında yok. Dayandığı kural ise yürürlükte: ASR A1.2, eğilerek ya da çömelerek çalışılan yerde en az 1,20 m hareket alanı derinliği ister.

Depo tipi raf sistemleri için ASR A1.8 ayrı değerler verir: raflar arasında 1,25 m, yalnız elle yükleme ve boşaltma yapılan yan geçitlerde 0,75 m. Bu değerler depo rafları için yazılmıştır. Bir ofis arşiv odasına uygulanıp uygulanmayacağı planlayanın kararıdır.

En alt rafın yüksekliğinde arşiv kurumları aynı sayıyı vermiyor. ABD Ulusal Arşivi (NARA) kendi arşiv tesisleri için evrakın zeminden en az 3 inç (7,6 cm) yukarıda durmasını ister; Uluslararası Arşivler Konseyi (ICA) en alt rafı en az 150 mm, Washington Eyalet Arşivi en az 6 inç (15,2 cm) yukarıda görmek istiyor. Aralık 7,6 ile 15 cm arasındadır. ICA ve Washington’ın gerekçesi, su baskınında alt raftaki evrakı korumaktır. ICA, raf sisteminin havalandırma için duvara dayanmamasını ve aradaki mesafenin 200 mm olmasını da tavsiye eder.

Türkiye’de kamu arşivleri için santim yerine sıra tanımlıdır. Devlet Arşiv Hizmetleri Hakkında Yönetmelik, dosya ve klasörlerin bir yerleşim planıyla dizilmesini ister ve yönü belirler: “raflarda soldan sağa, gözlerde ise yukarıdan aşağıya doğru sıra uygulanır.”

Arşiv odasının düzeni, yani hangi evrakın ne zaman arşive devredileceği, kimin neye erişeceği ve arşivleme adımları arşiv odası yerleşimi ve evrak düzeni rehberinde anlatılıyor; buradaki bölüm yalnız mesafelere bakar. Odada kompakt arşiv sistemleri de değerlendiriliyorsa ölçüler teklif aşamasında o sistem için ayrıca çıkarılır.

Dolap Yüksekliği ve Derinliği Birbirine Nasıl Bağlanır?

Yüksekliği iki ölçüt sınırlar: en üst rafa basamaksız uzanmak ve dolabın devrilmeye karşı yeterli sayılması. İkincisi yüksekliği doğrudan dolabın taban derinliğine bağlar.

DGUV’un ekranlı ve büro çalışma yerleri kılavuzu (DGUV Information 215-410, Temmuz 2019), raf yüksekliği 1,80 m’yi aşan dolapta uygun basamak bulundurulmasını ve kullanılmasını ister. Washington Eyalet Arşivi aynı yönde bağımsız bir sınır koyar: basamak kullanılmıyorsa en üst raf yerden 6 fitten (182,9 cm) yüksek olmamalı.

Aynı DGUV kılavuzu, kanatlı kapaklı bir dolabı, en üst rafın zeminden yüksekliği kaide ya da taban derinliğinin dört katını aşmıyorsa devrilmeye karşı genel olarak yeterli sayar. Sürgülü ya da rulo kapaklı dolapta ve açık rafta oran beş kattır. Çekmeceli dolapta hesap en elverişsiz durumdan yapılır: aynı anda çekilebilen bütün çekmeceler dolu kabul edilir.

Kendi hesabınız için tabanın derinliğini ölçün; kanatlı kapakta dörtle, sürgülü ya da rulo kapakta ve açık rafta beşle çarpın. En üst raf bu sayıyı geçmemeli. Tabanın derinliği gövdeninkiyle aynı olmayabilir, ölçüyü tabandan alın. Bu oran kılavuzun ölçütüdür, herhangi bir ürün için devrilmezlik güvencesi değildir; oran aşılıyorsa hangi önlemin alınacağını tedarikçinize sorun.

Kamuya açık kaynaklarda standart dolap derinliği diye tek bir değer yok. Kaynaklı en yakın sayı bir arşiv rafına ait: Washington Eyalet Arşivi, tek taraftan erişilen raf için 18 inç (45,7 cm), iki taraftan erişilen raf için 36 inç (91,4 cm) derinlik tavsiye eder. Bu değerler ABD’nin arşiv kutusu için yazıldı ve A4 klasörlü bir dolaba doğrudan taşınmaz. Sizin derinliğinizi klasörün ölçüsü ve yukarıdaki oran birlikte verir; oran açısından derin bir taban, daha yüksek bir en üst rafa izin verir.

Dolabı doldururken Kanada’nın iş sağlığı ve güvenliği merkezi CCOHS’un kuralı işe yarar: en ağır ve en az kullanılan malzeme en alta. Aynı kaynak dolapların, çekmeceleri kapı ağzına ya da koridora açılmayacak biçimde yerleştirilmesini ister.

Kullanım Sıklığı Dolap Ölçüsünü Nasıl Değiştirir?

Aynı dolap, durduğu yere göre farklı bir zemin ister. Güney Avustralya hükümetinin 2024 ofis yerleşim kılavuzu depolamayı üçe ayırır: sık erişilen aktif depolama kullanıcının yakınında, ara depolama merkezî bir noktada durur; arşiv depolamasına ise seyrek ihtiyaç duyulur.

Bu ayrım yukarıdaki kurallara doğrudan bağlanır. Her gün açılan dolap kullanıcının yanında durduğu için önündeki kullanıcı alanı geçiş yolundan ayrı tutulur. Seyrek açılan ve odadaki herkesin ortak kullandığı dolapta aynı boşluk geçişle paylaşılabilir. Arşivde alt raflara eğilerek uzanılıyorsa hareket alanı en az 1,20 m’ye çıkar. Üç yer, üç ayrı zemin.

Teknik Şartnamede Dolap Ölçüsü Nasıl Yazılır?

Kamu alımında dolap, marka ya da model adıyla değil nitelikleriyle tarif edilir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 12. maddesi teknik şartnamede belli bir marka, model veya ürün belirtilmesini yasaklar; kanun “veya dengi” ibaresiyle bir istisna tanır. Çukurova Üniversitesi BAP biriminin şartname rehberi üç yazım kuralı ekler: sayıyla ifade edilen her kritere tolerans verilir (“en az”, “en çok”, artı-eksi), Uluslararası Birim Sistemi’ne uygun birimler kullanılır, nitelikler maddeler hâlinde ya da tabloyla yazılır.

Dolap şartnamesinde şu alanlar ayrı ayrı yazılır:

saklanacak evrakın formatı (A4, A3) ve klasörde mi askılı dosyada mı duracağı,
dış ölçüler: genişlik, derinlik, yükseklik; her biri milimetre cinsinden ve toleransıyla,
raf ya da çekmece sayısı ve raf aralığı,
kapak tipi: kanatlı, sürgülü ya da çekmeceli,
dolabın konacağı yerde önünde ve geçiş yolunda ayrılan alan.

Masanızın Yanındaki Dolap İçin Aynı Hesap Gerekir mi?

Hayır, hesap kısalır. DGUV, bir masada kullanılan dolabın açılma alanının o masanın kullanıcı alanına girmesine izin verir; tek kişinin kullandığı mobilyalarda açılma alanları da üst üste binebilir. Korunması gereken, masaya giden en az 60 cm’lik geçittir.

Mevcut bir dolabı aynı yere, aynı kapak tipiyle yeniliyorsanız ve bugüne kadar önünde kimse sıkışmadıysa baştan hesap yapmayın. Eski dolabın dış ölçüsünü alın, önünde kalan mesafeyi not edin ve yeni dolapta bu sınırı koruyun. Kapaklı dolabın yerine çekmeceli bir dolap geliyorsa durum değişir: önündeki alan artık çekmecenin açılma derinliğine göre hesaplanır.

Duvar Ölçüsünden Teklife: Hangi Bilgiler Hazır Olmalı?

Teklif için beş bilgi yeterli bir başlangıçtır: dolabın konacağı duvarın eni ve tavan yüksekliği, odanın kapı genişliği, dolabın önünde kalacak mesafe, saklanacak evrakın formatı ve dolabı kaç kişinin ne sıklıkla açtığı. Ölçü ve kapsam projeye göre belirlenir; bir modelin eni, derinliği ve yüksekliği o model üzerinden konuşulur.

Seçeneklere ofis dolabı ve arşiv dolabı modelleri sayfasından başlayabilirsiniz; metal dosya dolabı modelleri ise ayrı bir kategoride duruyor. Teklifte garanti kapsamını da sorun: dolaplarımızda 2 yıl garanti vardır ve yedek parça temini sağlanır.

Dolap Ölçülerinizi Gönderin, Teklif İsteyin · Telefon: 0212 675 20 52 · WhatsApp: Ölçüleri yazın

Dolap Ölçüsünde En Çok Sorulanlar

Ofis dolabı ölçüleri nelerdir?

Kamuya açık kaynaklarda gövde için genel geçer bir ölçü yok; bu kılavuzlar dolabın eni, derinliği ve yüksekliği için santim vermiyor. Verilen ölçüler dolabın çevresine ait: DGUV kapaklı dolabın önünde en az 80 cm kullanıcı alanı öngörüyor ve raf yüksekliği 1,80 m’yi aşan dolapta basamak istiyor. İç ölçünün başlangıç noktası ise A4 evraktır, yani 210 × 297 mm.

Standart dolap derinliği ne kadardır?

Kamuya açık kaynaklarda tek bir standart derinlik yok. Derinliği saklanacak klasör ve yükseklikle kurulan oran belirler: DGUV, kanatlı kapaklı bir dolabı en üst rafı taban derinliğinin dört katını geçmiyorsa devrilmeye karşı genel olarak yeterli sayıyor. Kaynaklı en yakın sayı ABD’de bir arşiv rafına ait; Washington Eyalet Arşivi tek taraftan erişilen rafa 18 inç (45,7 cm) derinlik öneriyor.

Klasör dolabında raf aralığı nasıl bulunur?

Ölçerek. Kullandığınız en uzun klasörü dik koyun ve üstüne elinizin girip klasörü çekebileceği payı ekleyin; raf aralığı bu toplamdır. Klasör ölçüsü için kamuya açık, doğrulanabilir bir kaynak bulamadığımızdan santim vermiyoruz.

Çelik dolap ölçüleri de aynı yöntemle mi belirlenir?

Evet. Aramalarda “çelik dolap” olarak geçen dosya ve arşiv dolaplarında da hesap aynıdır. Bu rehberdeki kılavuzlar dolabı gövde malzemesine göre ayırmaz; kapak ya da çekmece tipine ve dolabın ne sıklıkla açıldığına göre ayırır.

Çekmeceli dosya dolabının önünde ne kadar yer kalmalı?

Çekmecenin açıldığı derinlik artı en az 50 cm. DGUV’un kendi örneğinde 40 cm açılan bir çekmece için bu alan 90 cm çıkıyor. Alt çekmeceye eğilerek ya da çömelerek uzanılıyorsa ASR A1.2 hareket alanı derinliği olarak en az 1,20 m istiyor.

Arşiv dolabında en alt raf yerden ne kadar yüksek olmalı?

Arşiv kurumları 7,6 ile 15 cm arasında değer veriyor. ABD Ulusal Arşivi evrakın zeminden en az 3 inç (7,6 cm), Uluslararası Arşivler Konseyi en alt rafın en az 150 mm, Washington Eyalet Arşivi en az 6 inç (15,2 cm) yukarıda olmasını istiyor. ICA ve Washington’ın gerekçesi, su baskınında alt raftaki evrakı korumak.

Dolap sıraları arasında ne kadar boşluk bırakılır?

Her gün açılan bir dolapta önündeki en az 80 cm’lik kullanıcı alanına ek olarak geçiş yolu gerekir; beş kişiye kadar kullanılan bir yol için ASR A1.8 en az 0,90 m net genişlik veriyor. Karşılıklı askılı dosya dolabı sıraları için DGUV’un arşiv örneği 1200 mm hareket alanı derinliği gösteriyor.

Bu Rehberdeki Değerlerin Kaynakları

Değerler yabancı kamu kurumlarının, arşiv kurumlarının, bir uluslararası standart kuruluşunun ve Türkiye mevzuatının genel kılavuz değerleridir; bir ürün ölçüsü ya da uygunluk beyanı değildir. Kaynaklara erişim tarihi: 27 Eylül 2026.

DGUV Information 215-441 “Büroraumplanung” (Mart 2023) · DGUV Information 215-441 (Eylül 2016 baskısı, arşiv örneği) · DGUV Information 215-410 (Temmuz 2019), §8.3.4 · ASR A1.2 “Raumabmessungen und Bewegungsflächen” · ASR A1.8 “Verkehrswege” · ISO 216:2007 (resmî önizleme) · Resmî Yazışmalarda Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik · Devlet Arşiv Hizmetleri Hakkında Yönetmelik · 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu · Çukurova Üniversitesi BAP — Teknik Şartname Hazırlarken Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar · ICA — Shelving for Archival Storage (2004) · Washington State Archives — Selecting Appropriate Shelving (2018) · NARA 1571 Archival Storage Standards (2023) · CCOHS — Office Safety · Government of South Australia — Office Accommodation Guidelines (2024)